Nederlands leraar

Mooi woord: zuinig. We moeten zuinig zijn. Actueel ook met die economische crisis waarover je dagelijks allerlei doemverhalen opgedist krijgt in de media. Het concept ‘zuinig’ komt altijd aan bod bij mijn lessen over gebruik van gas, water en electriciteit.

Echt Nederlands woord, zuinig. Willem Drees kreeg na de oorlog bezoek van een amerikaanse diplomaat om te praten over de Marshall-hulp, de economische miljardenhulp die de amerikanen wilden geven om de economie in Europa weer aan de draai te krijgen. De man werd ontvangen in Drees zijn rijtjeshuis. Een kopje thee met een koekje kreeg hij aangeboden, die hij zelf uit de koektrommel mocht pakken. Terug in Amerika antwoordde de diplomaat op de vraag van het Congres of ze de miljardenhulp van het Marshall-plan Nederland wel konden toevertrouwen; ‘over de nederlanders hoeven we ons geen zorgen te maken!’.

Mijn vroegere franse vriendin verbaaste zich erover dat je in Nederland bij verjaardagen eerst een kopje koffie en een gebakje aangeboden kreeg, dat je dan ook nog mocht uitzoeken. Fransen geven bezoek altijd eten, een diner, dan is het pas feest. Feest? Of verjaardagen waar je weer tegen dezelfde gezichten aan te kijken die je elk jaar op verjaardagen ziet. Na het eerste pilsje komt dan het gesprek toch nog op gang. Ook weer zoiets, pilsje..biertje? Mijn Duitse vrienden moesten echt hard lachen om het kleine glaasje en flesje bier dat we hier drinken. Drink je in vier slokken leeg. Duitsers gaan alleen voor halve liters tegelijk.  En hoeveel belgenmoppen er niet gaan over de Hollandse zuinigheid? Toch heeft zuinigheid iets goeds, zeker in deze tijd. Vanmorgen vermeldde de krant in vetgedrukte letters dat de helft van de volwassenen in Nederland last heeft van overgewicht. 

Zuinigheid is een oplossing voor overgewicht. Zuinigheid is een oplossing voor schulden. Sparen, ook zuinig. De beste manier om je geld te verdubbelen is om het samen te vouwen en in je broekzak te stoppen. Van mijn vader ken ik nog de verhalen van ‘voor de oorlog’, toen zijn ouders  ‘elk dubbeltje drie keer om moesten draaien’.

Zuinig met energie; oplossing voor het milieu! 

Al deze aspecten van het concept ‘zuinig’ behandel ik uitvoerig in de les. Daarbij geef ik de tip om te gaan fietsen; goed voor de gezondheid en het milieu en last but not least; je portemonnee. Een groot deel van m’n arabische en turkse cursisten boven de 45 heeft last van suikerziekte of reuma. Toch heb ik in de vijf jaar dat ik nu in Amsterdam rondfiets vrijwel alleen witte nederlanders op de fiets gezien. Lege fietspaden en FF’s in Osdorp. FF’s ? Fatima’s in de File, dat denk ik altijd als ik s’ochtends naar andere buurthuizen in West fiets. Er staat dan altijd een file van een kilometer voor de stoplichten met achter bijna ieder stuur een hoofddoekje. Zaterdag van hetzelfde laken een pak, nu files voor de parkeergarage van het winkelcentrum. Ook als de zon schijnt! 

Toen ik weer eens in de stromende regen 12 km naar Amsterdam-Noord gefietst was naar buurthuis ‘de Meeuw’, waar ik een inburgeringsles zou gaan geven, kwam ik om half negen s’ochtends drijfnat in het buurthuis aan. Telefoon…. het was Marzouk, een cursist van me die op een afstand van 1 km van ‘de Meeuw’ woonde ‘Ik kom niet vandaag, het regent’ luidde zijn mededeling. Op mijn vraag of hij geen paraplu had volgde een droog ‘nee’. Tsja.

En dan de schooljeugd in Amsterdam. Die staan in drommen s’ochtends bij de bus- en metrohaltes van de stad. Soms schrik ik me wezenloos op het fietspad, wordt ik bijna van m’n fiets gereden door jochies op scooter, meestal iemand achterop die vaak net als de bestuurder ook nog door een mobieltje zit te praten. Dat zie ik dan nog net in een flits, evenals de eeuwige jacks met kapuchon voorzien van bontkraagjes openstaand, waarboven kaalgeschoren achternekjes. Lang geleden, toen ik op de middelbare school zat in Amersfoort, zaten we altijd om zeven uur s’ochtends op de fiets, 15 km heen en 15 km terug, weer of geen weer. Gebeurt nu nog in veel nederlandse dorpen.

Het is van belang het verschil duidelijk te maken tussen zuinig en gierig. Het laatste is natuurlijk niet positief. Als iemand vroeger in de klas veel dropjes zat te eten en niks weggaf, zeiden we ‘doe niet zo zuinig!’. Ook kon iemand een zuinig gezicht trekken, zo van ‘dat moesten we maar niet doen’. Geen gekke dingen. Krenterig. Iemand die geen risico’s nam. Maar over het algemeen is zuinig vooral nuttig. Gierig gaat te ver, dat is nooit eens iets aan een ander gunnen of aan goede doelen weggeven. Dat is een slechte eigenschap. Zuinig is heel anders, zuinig is iets van nu. Wees zuinig!