Nederlands leraar

Kerkhof. Ik vind het in het Duits mooier, ‘Friedhof’. Ook ‘Bestattung’ klinkt beter dan begrafenis. Ik heb er al wat meegemaakt en er staan me er nog ongetwijfeld genoeg te wachten, maar daar wil ik niet aan denken. Ook schrijf ik er niet graag over, maar aangezien ik vanavond ga condoleren is dit voor mij vandaag een thema. De begrafenis van mijn moeder en vader ligt al enige jaren achter de rug. Eerst de man, de vrouw een paar jaar later, zo gaat het meestal. Vrouwen leven langer.

Adolf Balk, geb. 1938. De voornaam Adolf op het kerkhof in München, een populaire naam in die tijd kon ik vaststellen tijdens een wandeling over het kerkhof, waar ik elke Zondag een bezoek bracht aan het graf van de moeder van mijn vriendin. Ze was na een slopende bloedziekte overleden.

Zij woonde tot haar overlijden nog met haar man in Dessau en wij waren inmiddels naar München verhuisd. Een overvoering met een lijkenauto zou ongeveer 900 DM kosten. Navraag bij de Pakketdienst UPC. Nee, het bezorgen van de as van Lilian’s moeder was geen probleem, deden ze wel vaker. Zou ongeveer 70 DM kosten. Dus deden we dat maar.

Voor de begrafenis was de moeder van de vader van mijn vriendin overgekomen uit Oezbekistan. De vader zelf had een houten kruis gemaakt om op het graf te zetten totdat de steen kwam. Een paar dagen had hij getimmerd, gesneden, geschaafd, geschuurd en gelakt. Prachtkruis. Wel zwaar door het vele ijzerwerk vol krullen dat ij erop geschroefd had, dus ik droeg het kruis samen met hem het kerkhof op.

Van de ceremonie hadden we afgezien. De 600 DM voor een korte rede in de aula van het kerkhof konden we ons uitsparen, want we hadden bekenden noch familie in München. Daar kwam de dikke kerkhofchef op een drafje achter ons aan. Wat of we met dat kruis van plan waren. Nou, we liepen hier op een kerkhof dus ligt het voor de hand om het bij een graf te plaatsen. Nee, dat was verboden, het voldeed niet aan de voorschriften. We konden wel een simpel houten kruis bij hem kopen voor 150 DM van een degelijke houtsoort.
De Oma uit Oezbekistan vond het heel vanzelfsprekend en wist ook meteen een oplossing. Ze stelde voor om de chef een paar flessen Wodka te geven, dan was het in orde, daarvan was ze overtuigd. Het kostte ons grote moeite om haar uit te leggen dat deze praktijken hier niet zo gangbaar waren als in Oezbekistan. Er zat niets anders op dan het kruis mee terug naar huis te nemen.

Ter compensatie legde ik grote witte kiezelstenen rond het graf, het zag er bijna feestelijk uit. Helaas werd het niet gewaardeerd door de toezichthouder op het kerkhof. Door middel van een lange, deftige brief werden we gesommeerd de witte kiezelstenen ‘umgehend’ weg te halen aangezien dit niet volgens de voorschriften was.