Nederlands leraar

Archive for februari, 2012

Skype

8.02.2012

Blog

skype-landen waarmee ik al geskypt heb; Polen, Litouwen, Israel, Duitsland. En Nederland. Skypen is handig. Je kunt meteen de woorden opschrijven en opzoeken in google-vertalen, zodat je meteen een woordenlijst kunt copy-pasten in een document. Wel is het goed om de woorden met verschillende betekenissen op te zoeken in het woordenboek Van Dale NT2 want daar staan verschillende context-zinnen in. Een contextzin is essentieel om een woord te onthouden. Je leert een tiental woorden per dag uit je hoofd. Je hoeft de deur niet uit en kunt voorzien van alle gemakken je lessen volgen. Ik stuur een aantal kopies  toe met  het te leren vocabulair.  Je leest de teksten hardop voor en ik verbeter je uitspraak. Dit kunnen de beginselen van het Nederlands zijn met veel of weinig grammatica of bepaald vakvocabulair voor bijvoorbeeld de zorg, tandarts, dienstverlening. De woorden die ik uitschrijf om de uitspraak te herhalen; de klinkers UI (buiten, huis, huilen), EU (keuken, leuk maar ook geur en sleur), UU (huur, duur) en OE (doen, schoen, voelen) maar ook medeklinkers L, de R en de IJ.  Het leuke van skype is dat het geschrevene vastgehouden word in een gespreksprotocol, zodat ik aan het eind van zo’n les van een uur de probleemwoorden nog eens laat uispreken. De UU is bekend van de hoersubsidie zoals mijn arabische cursisten vaak huursubsidie uitspreken. hUUr zeg ik dan, hUUr. Hoersubsidie is alleen voor topambtenaren.

De wekker

7.02.2012

Blog

voordat de wekker ging lag ik er al een uur met genoegen naar te kijken, ‘dat is nog eens een wekker!’ dacht ik en keek naar het plafond, waar ik in grote digitale rode cijfers de juiste tijd geprojecteerd kreeg. Leuk is dat, de tijd op het plafond. De wekker zelf heeft een lichtblauw/grijs display met grote digitale letters die ik ook goed zonder bril kan zien. Op dagen als deze valt het niet mee om vroeg op te staan, maar met deze wekker ben ik meestal ruim van te voren wakker. Ik heb een automatische wekker, als ik weet dat ik vroeg op moet staan lukt me dat dan ook meestal zonder dat ik het alarm van de wekker nodig heb. De wekker heb ik wel nodig maar alleen om erop te kijken hoe laat het is. Het is dus meer een klok die als wekker dienst kan doen. Toch zou ik geen andere wekker willen en moet ik er niet aan denken om gewekt te worden door de radio of een pieptoon. Nee, ik word geluidloos wakker met deze wekker. Die, zoals ik in mijn blog van gisteren duidelijk maakte, uit het Duitse elektronicapaleis bij de Arena komt. Mijn wakkerwordceremonie begint dus met die wekker en wordt gevolgd door de Pixie. Ik sta moeiteloos op, dat is  duidelijk.

Koffie

6.02.2012

Blog

Ik heb hem dan toch maar aangeschaft; de Pixie. Je weet wel die van George Clooney. Met Cups. Het gemak, de smaak en het design verleidde me tot aankoop. Mijn persoonlijk favoriete cups zijn de Ristretto en de Indrya, meteen ook de sterkste. Een kopje is genoeg; klaarwakker. S’middags en avonds na het eten ga ik dan voor een Arpeggio, Roma of ook wel de Fortissio Lungo. Het overkwam me bij de Media Markt in de kerstvakantie. Met een vriend bezocht ik dit Duitse elektronicapaleis bij de Arena om een nieuwe wekker te kopen. Op de bovenverdieping stonden een aantal bevallige dames en heren op vriendelijke wijze uitnodigend aan een bar, waarop een aantal Pixies. ‘Wilt U een kopje koffie meneer?’ vroeg een vriendelijke jongedame met zo’n intonatie dat nee zeggen onmogelijk was en een kopje koffie ging er wel in met al dat funshoppen. ‘Houdt U van een beetje sterk of sterk?’. ‘Sterk’. Uitvoerig werd uitleg gegeven, Easy does it, cupje erin knopje indrukken klaar. Cupjes bestellen op internet. De aanbieding tot eind januari. Ze praatte nog wat door, af en toe ving ik wat op. Prettig dat zo’n aardig iemand zo vriendelijk tegen je aanpraat. Nee, die reclamejongens hebben het allemaal goed doordacht; gelikt filmpje met George Clooney, mooie dames waartegen je geen nee kan zeggen, een catchy design, gebruikersvriendelijk, handige cups. Bovendien smaakt de koffie echt goed.

Koot & Bie

5.02.2012

Blog

Vanavond gelachen. Jeugdsentiment op tv. Koot en Bie. Flarden van teksten die meteen naar boven komen;  Jacobse en van Es; ‘ je mot toch wat als vrije jongen zijnde’ – ‘schei toch uit man’ – ‘nee, wacht effe, wacht effe’ –  Cor van der Laak; ‘mijn naam is van der Laak en wel hierom..’, ‘Kock hou je d’r buiten’. Koos Koets; ‘jemig de pemig, mozes kriebel’. De eerste single van het simplistisch verbond;

‘Allemaal op weg naar niets, doen we zus of zomaar iets. Soms net echt, maar meestal kitsch, want wie speelt er nog zichzelf?

 ‘Zoek jezelf broeder, vindt jezelf. Wees en blijf alleen jezelf’.

Thaise

4.02.2012

Blog

Bij een thaise denk je vanzelf aan twee dingen; eten en massage. Logisch, want vrijwel alle thaise vrouwen (in Amsterdam leven zo’n 7000 thais, het merendeel vrouwen) werken in een van deze branches van dienstverlening. Ze zijn er dus heel goed in, vrijwel ieder thais meisje kan uitstekend koken en masseren. Ze verzorgt, ze werkt en weet een man te pleasen, te behagen. Als je een thaise vrouw hebt mag je je gelukkig prijzen. Ik kan erover meepraten want in het bezit van een thaise vriendin sinds bijna twee jaar.

Ook geef ik taalles aan thaise dames, die meestal in een keuken of salon werkzaam zijn, kind(eren) in Thailand hebben en van hun verdiende loon een aanzienlijk deel naar familie in Thailand overmaken. 

Harde werkers die er alles voor over hebben een Nederlands paspoort te bemachtigen en een diploma Inburgering op A2 niveau te behalen, die naast het hebben van werk en een onbepaalde verblijfsvergunning als voorwaarde voor naturalisatie gesteld wordt. Als docent moet ik vaak even door die eeuwige glimlach “big smile” heen prikken om erachter te komen hoeveel jaar basisonderwijs de betreffende cursist genoten heeft in thuisland. Meestal blijft het bij basisonderwijs, hetgeen het moeilijk maakt om op latere leeftijd de draad weer op te pakken. Een aantal thema’s aan gebruiken, procedures en praktijken dienen cursisten te beheersen die voor ons vanzelfsprekend zijn, maar voor een Thaise iets totaal nieuws en onbekends. Zo kan het gebeuren, vanmiddag ook weer, dat ik met een Thaise voor het Elektronisch Praktijk Examen aan het oefenen ben en ik merk dat ze geen idee heeft wat woorden als solliciteren en administratie betekenen. Ik geef dan uitleg en zeg dat ze de woorden moet opschrijven met de vertaling erbij en dat ze thuis een tiental woorden per dag uit haar hoofd moet leren. Wat de uitspraak betreft; langzaam praten is het beste in het begin om vooral duidelijk verstaanbaar te zijn. Als ik Thaise onder elkaar hoor vallen me naast het vele gegiechel, de grappige toontjes, kort en met veel klemtonen op. Dat laatste is ook belangrijk bij het oefenen; in het NL gaat de melodie van de vraag met de zin omhoog; ‘mag ik U wat vragen?’ Intonatie en klemtoon zijn doorslaggevend in contact, naast de juiste woordenschat. Voor het inburgeringsexamen dient de kandidaat zo’n 5000 woorden te beheersen, die van het meest alledaags taalgebruik. Het moeilijke van het examen zit hem vaak in de abstracte begrippen waarbij de kandidaat eigenlijk zelf dingen moet gaan opzoeken in woordenboeken en internet om de exacte betekenis te achterhalen. Dit wordt meestal niet gedaan waardoor veel kennis niet blijft hangen. Daarom had deze vrouw vanmiddag geen idee waar het over ging toen op het filmpje een sollicitatiegesprek werd vertoond waarover vragen gesteld werden. Administratie, dat betekent ‘papierwerk’ zeg ik dan, en laat ook een rekenmachine zien en pen en papier of computer en telefoon. ‘tie-woorden’, zeker moeilijk voor een thaise: administratie, sollicitatie, naturalisatie, identificatie, kwalificatie.

En dan de snelheid terugdraaien naar verstaanbaarheid van twee kanten, want ik heb ook al eens gemerkt dat ik weliswaar begreep wat ze zei, maar dat ze zelf niet wist wat ze precies zei. De kennis zit niet verankerd. Het merendeel van de hersenactiviteit is gedurende het verblijf in Nederland gericht op werken met handen en niet met de hersenen. Dit moet geoefend en in sommige gevallen opnieuw aangeleerd worden. Ik zeg dan meestal dat ze naast de tien woorden ook elke dag een stuk Nederlandse tekst moeten lezen; stripboeken, kinderfilms, straatnamen, mededelingen etc. en naar Nederlands moeten luisteren: reclames, liedjes etc. 

Korte briefjes en lijstjes schrijven. En zoveel mogelijk nederlands praten, elke dag.

Sneeuw

3.02.2012

Blog

Eindelijk weer eens sneeuw! Geweldig uitzicht hier vanaf de 9e verdieping in Amsterdam-Osdorp. Het begon vanmorgen tijdens de les al; kijk eens meester, het sneeuwt! O wat mooi, eindelijk! zei ik verheugd. Na de kwakkelwinter van vorig jaar eindelijk weer een echte winter. Dit werd niet door iedereen zo opgevat. Van sneeuw wordt je nat, het is koud, het is gevaarlijk, het is lastig en vervelend; zo luidt de gedachtengang van menig inburgeringscursist. Ik tracht de dames en heren ook hier weer op de leuke kant van sneeuw te wijzen; gezonde lucht – bacterien, insekten en ongedierte dood – sneeuwballengooien, sneeuwpop maken en sleetje rijden voor de kids en last but not least; de alles overdekkende nieuwe witte look om je heen. Alles is mooi en anders en nieuw, dat idee. Dat er meer files, ongelukken, koude handen en voeten, griep, verkoudheid en andere ongemakken ontstaan nemen we dan maar op de koop toe.

Koud he?

2.02.2012

Blog

Ja het is koud. Lekker koud. Frisse, gezonde lucht met veel zuurstof. Een prachtige felle zon en een heldere hemel. Ik wil wel weer eens schaatsen. Het mag ook gaan sneeuwen wat mij betreft. Ja, het is koud, nou en? Lekker toch? Doodt alle bacterien en insekten. Maakt het binnen zitten s’avonds ook een stuk gezelliger. Zorgt voor schitterende zonsondergangen. Het duurde wel lang dit keer. Een decembermaand van niks. Nu begint het er op te lijken. Hopelijk is dit een veelbelovend begin en geen tijdelijke vorst. Niks zo erg als het daarna weer gaat miezeren, kwakkelen, regenen of nat sneeuwen. Van dat grijze, mistige onduidelijke weer. Nee, nu even genieten van die felle zon met blauwe lucht. Lange onderbroeken, dikke sokken en zakdoekjes paraat.

Wees zuinig!

1.02.2012

Blog

Mooi woord: zuinig. We moeten zuinig zijn. Actueel ook met die economische crisis waarover je dagelijks allerlei doemverhalen opgedist krijgt in de media. Het concept ‘zuinig’ komt altijd aan bod bij mijn lessen over gebruik van gas, water en electriciteit.

Echt Nederlands woord, zuinig. Willem Drees kreeg na de oorlog bezoek van een amerikaanse diplomaat om te praten over de Marshall-hulp, de economische miljardenhulp die de amerikanen wilden geven om de economie in Europa weer aan de draai te krijgen. De man werd ontvangen in Drees zijn rijtjeshuis. Een kopje thee met een koekje kreeg hij aangeboden, die hij zelf uit de koektrommel mocht pakken. Terug in Amerika antwoordde de diplomaat op de vraag van het Congres of ze de miljardenhulp van het Marshall-plan Nederland wel konden toevertrouwen; ‘over de nederlanders hoeven we ons geen zorgen te maken!’.

Mijn vroegere franse vriendin verbaaste zich erover dat je in Nederland bij verjaardagen eerst een kopje koffie en een gebakje aangeboden kreeg, dat je dan ook nog mocht uitzoeken. Fransen geven bezoek altijd eten, een diner, dan is het pas feest. Feest? Of verjaardagen waar je weer tegen dezelfde gezichten aan te kijken die je elk jaar op verjaardagen ziet. Na het eerste pilsje komt dan het gesprek toch nog op gang. Ook weer zoiets, pilsje..biertje? Mijn Duitse vrienden moesten echt hard lachen om het kleine glaasje en flesje bier dat we hier drinken. Drink je in vier slokken leeg. Duitsers gaan alleen voor halve liters tegelijk.  En hoeveel belgenmoppen er niet gaan over de Hollandse zuinigheid? Toch heeft zuinigheid iets goeds, zeker in deze tijd. Vanmorgen vermeldde de krant in vetgedrukte letters dat de helft van de volwassenen in Nederland last heeft van overgewicht. 

Zuinigheid is een oplossing voor overgewicht. Zuinigheid is een oplossing voor schulden. Sparen, ook zuinig. De beste manier om je geld te verdubbelen is om het samen te vouwen en in je broekzak te stoppen. Van mijn vader ken ik nog de verhalen van ‘voor de oorlog’, toen zijn ouders  ‘elk dubbeltje drie keer om moesten draaien’.

Zuinig met energie; oplossing voor het milieu! 

Al deze aspecten van het concept ‘zuinig’ behandel ik uitvoerig in de les. Daarbij geef ik de tip om te gaan fietsen; goed voor de gezondheid en het milieu en last but not least; je portemonnee. Een groot deel van m’n arabische en turkse cursisten boven de 45 heeft last van suikerziekte of reuma. Toch heb ik in de vijf jaar dat ik nu in Amsterdam rondfiets vrijwel alleen witte nederlanders op de fiets gezien. Lege fietspaden en FF’s in Osdorp. FF’s ? Fatima’s in de File, dat denk ik altijd als ik s’ochtends naar andere buurthuizen in West fiets. Er staat dan altijd een file van een kilometer voor de stoplichten met achter bijna ieder stuur een hoofddoekje. Zaterdag van hetzelfde laken een pak, nu files voor de parkeergarage van het winkelcentrum. Ook als de zon schijnt! 

Toen ik weer eens in de stromende regen 12 km naar Amsterdam-Noord gefietst was naar buurthuis ‘de Meeuw’, waar ik een inburgeringsles zou gaan geven, kwam ik om half negen s’ochtends drijfnat in het buurthuis aan. Telefoon…. het was Marzouk, een cursist van me die op een afstand van 1 km van ‘de Meeuw’ woonde ‘Ik kom niet vandaag, het regent’ luidde zijn mededeling. Op mijn vraag of hij geen paraplu had volgde een droog ‘nee’. Tsja.

En dan de schooljeugd in Amsterdam. Die staan in drommen s’ochtends bij de bus- en metrohaltes van de stad. Soms schrik ik me wezenloos op het fietspad, wordt ik bijna van m’n fiets gereden door jochies op scooter, meestal iemand achterop die vaak net als de bestuurder ook nog door een mobieltje zit te praten. Dat zie ik dan nog net in een flits, evenals de eeuwige jacks met kapuchon voorzien van bontkraagjes openstaand, waarboven kaalgeschoren achternekjes. Lang geleden, toen ik op de middelbare school zat in Amersfoort, zaten we altijd om zeven uur s’ochtends op de fiets, 15 km heen en 15 km terug, weer of geen weer. Gebeurt nu nog in veel nederlandse dorpen.

Het is van belang het verschil duidelijk te maken tussen zuinig en gierig. Het laatste is natuurlijk niet positief. Als iemand vroeger in de klas veel dropjes zat te eten en niks weggaf, zeiden we ‘doe niet zo zuinig!’. Ook kon iemand een zuinig gezicht trekken, zo van ‘dat moesten we maar niet doen’. Geen gekke dingen. Krenterig. Iemand die geen risico’s nam. Maar over het algemeen is zuinig vooral nuttig. Gierig gaat te ver, dat is nooit eens iets aan een ander gunnen of aan goede doelen weggeven. Dat is een slechte eigenschap. Zuinig is heel anders, zuinig is iets van nu. Wees zuinig!